Cha mẹ nên làm gì khi con giận dữ?

Ngày: 08/03/2017

Cha mẹ nào cũng muốn con mình ngoan ngoãn nhưng khi trẻ bắt đầu nhận thức cũng là lúc chúng bắt chước những lời nói, hành động của những người xung quanh. Một trong những điều dễ học nhất là nổi giận, thậm chí nói tục chửi bậy. Nhiều bậc cha mẹ cho rằng con bức xúc quá mới thốt ra những lời này nên bỏ qua. Ngược lại, có phụ huynh bị bất ngờ và phản ứng gay gắt, thậm chí đánh đập con. Một số bất lực buông tay thở dài “cha mẹ sinh con, Trời sinh tính”.

Liệu có sửa được tính con?

Gia đình là nơi giáo huấn đầu tiên, trước khi trẻ tiếp nhận sự giáo dục của nhà trường và chịu ảnh hưởng phức tạp từ xã hội. Môi trường nuôi dạy con rất quan trọng. Khó có thể dạy dỗ một đứa trẻ nên người trong một gia đình hay xung đột, một trường học nhiều trẻ hư hay một khu phố có tệ nạn.

Tất cả trẻ nhỏ đều biết phản ứng trước những điều không thích ví như tỏ thái độ buồn bực, giận dữ, la hét, khóc lóc ăn vạ.

Cha mẹ chính là người kiểm sóat, kiềm chế sự tức giận của con từ lúc mới manh nha.

Lờ đi - nên hay không?

Ai đó đã nói rằng: thói quen lúc đầu như mạng nhện, càng về sau nó trở nên như cuộn dây thừng. Đây là dấu hiệu đầu tiên cho thấy bé có thể thành đứa trẻ hư. Thường xuyên cáu giận từ nhỏ, trẻ cho rằng mình có quyền gây chú ý và không thể tự nguôi ngoai khi yêu cầu không được đáp ứng, tính nết hung hăng, dễ nổi cáu, không biết nhường nhịn, bất trị.

Nếu phụ huynh bỏ qua, có thể khi lớn lên con sẽ trở thành người thô lỗ, thách thức, ngang ngạnh, mất kiểm soát, thiếu tôn trọng bạn bè, thầy cô giáo và người lớn khác. Kết quả một cuộc điều tra xã hội học cho thấy, tỉ lệ nói tục chửi bậy và nối dối cha mẹ ở học sinh cấp 1 là 22%, cấp 2 là 50%, cấp 3 là 64% và sinh viên là 80%.

Theo một số chuyên gia tâm lý, cha mẹ cần ngay lập tức ngăn con lại, giải thích để con không bắt chước thói xấu của người khác, đặt ra một số nguyên tắc trong nhà và

nhắc nhở thường xuyên để con hiểu được mình được làm gì và không được làm gì. Không bao giờ thỏa hiệp với con, điều đó chỉ khiến kết quả tồi tệ hơn. Cha mẹ không thỏa hiệp lợi ích ngắn hạn để hình thành thói quen xấu cho con. Chẳng hạn, khi con cáu kỉnh “nhỡ miệng” nói tục phụ huynh lờ đi giả vờ như không nghe thấy gì hoặc tỏ ra “ngoại giao”, thanh minh với người khác trước mặt con trẻ.

Roi vọt có trị được tật xấu?

Giống như nhiều hành vi khác, con người ta thường có tư tưởng: đã làm một lần, thì làm thêm lần nữa cũng chả sao. Dần dần, đối với một bộ phận giới trẻ, nóng giận trở thành một hành vi mất kiểm soát, gặp ức chế, bất mãn: cáu mà không gặp chuyện gì cũng… cáu.

Để đạt được mục đích giúp con bỏ được tật xấu này, đánh đập trừng phạt chỉ càng khiến nó nổi khùng và “leo thang”. Đánh đập chứng tỏ phụ huynh đã hết cách, “bó tay”, chịu thua con mình.

Dạy con từ 20 năm trước khi nó sinh ra

Câu nói của hoàng đế Napoleon (Pháp) nhắc ta: muốn dạy con tốt thì phải dạy cha mẹ trước.

Tác động của gia đình diễn ra thường xuyên và liên tục từ lúc con người mới tượng hình trong bụng mẹ cho đến suốt đời, nên gia đình ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển nhân cách của mỗi người. Bên cạnh những tác động giáo dục có chủ đích, cha mẹ còn có những tác động tự phát đến các con thông qua lối sống và cách ứng xử với con trong sinh hoạt hàng ngày.

Các thói tật của con cái thường bắt nguồn từ sự lệch lạc trong nhận thức và cách ứng xử của cha mẹ hoặc những người lớn khác chứ không phải do ngẫu nhiên hoặc bởi “Trời sinh”. Thật vậy, những học sinh có hành vi lệch chuẩn như: nói tục, chửi thề, xả rác bừa bãi… hoặc có thái độ ngông nghênh, ngạo ngược, thích đua đòi, sống buông thả, không nỗ lực học hành, rèn luyện… thường lớn lên trong những gia đình mà cha mẹ có lối sống thiếu chuẩn mực hoặc có những tác động sai lầm đối với con. Vì vậy, người lớn nên nhận lỗi và tự trách mình khi con trẻ sai trái hơn là đổ lỗi cho nơi khác.

Chặn cơn giận của con bằng cách

  • Tôn trọng cảm xúc của con như với 1 người lớn khác.
  • Không đùa dai, mỉa mai, chọc giận con.
  • Kể chuyện và dạy con thói quen đọc sách.
  • Tìm bạn tốt cho con (học thầy không tầy học bạn)
  • Khen ngợi mỗi khi con lời hay làm việc tốt. Không so sánh con mình với “con nhà người ta”.

Nguồn: Thạc sĩ – Bác sĩ Lan Hải, Chương trình “Tips for Parents VAS”